Fundacja rodzinna: założenie i obsługa

Fundacja rodzinna może być jednym z narzędzi sukcesji firmy i majątku. Zanim powstanie statut, ustalamy, kto ma zarządzać aktywami, kto otrzymywać świadczenia i jak rozwiązać różne potrzeby członków rodziny. Porównujemy fundację z innymi wariantami sukcesji, analizujemy skutki podatkowe i pomagamy przejść przez założenie oraz późniejszą obsługę.

Fundacja rodzinna przenosi majątek do odrębnego podmiotu, który nim zarządza, a beneficjenci otrzymują świadczenia na zasadach ustalonych przez fundatora. Najważniejsze decyzje zapadają przed rejestracją: statut powinien działać także za dziesięć lat, gdy skład rodziny i majątku może już wyglądać inaczej.

Porozmawiajmy o planie sukcesji

Kiedy warto pomyśleć o fundacji rodzinnej

Gdy majątek już istnieje, a plan jego przekazania wciąż pozostaje otwarty. Warto rozważyć fundację szczególnie wtedy, gdy:

• firma ma jednego właściciela, lecz nie ma ustalonego następcy;
• dzieci mają różny stosunek do biznesu, choć udziały miałyby trafić do wszystkich;
• majątek obejmuje kilka spółek, nieruchomości i aktywa prywatne;
• planujecie sprzedaż części aktywów i chcecie ustalić, co stanie się z uzyskanymi środkami;
• część rodziny ma otrzymywać dochód bez uczestniczenia w zarządzaniu;
• obawiacie się sporu o zachowek albo rozdrobnienia udziałów w następnym pokoleniu.

Nie w każdym przypadku fundacja będzie najlepszym rozwiązaniem. Porównujemy ją także z testamentem, zapisem windykacyjnym i odpowiednio ułożonymi umowami wspólników.

Jak działa fundacja rodzinna

Fundator wnosi majątek, np. udziały w spółkach lub nieruchomości. Właścicielem staje się fundacja. Statut określa jej cel, organy, beneficjentów oraz zasady wypłaty świadczeń. Fundacja może zachować udziały w jednej strukturze, nawet jeżeli członkowie rodziny mają różne role i potrzeby.

Fundator nie zachowuje własności wniesionego majątku. Może natomiast ułożyć sposób sprawowania wpływu na fundację w statucie i przez jej organy. To rozróżnienie jest kluczowe przy projektowaniu sukcesji.

Podatki: gdzie powstaje obowiązek

Samo utworzenie fundacji i wniesienie do niej majątku co do zasady nie powoduje CIT ani PCC. Fundacja korzysta ze zwolnienia podmiotowego CIT w zakresie ustawowo dozwolonej działalności, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach. Podatek pojawia się między innymi przy wypłacie świadczeń i przy działalności wykraczającej poza katalog z art. 5 ustawy.

Przy kilku fundatorach, najmie na rzecz podmiotów powiązanych, pożyczkach i planowanej sprzedaży aktywów potrzebna jest osobna ocena skutków podatkowych. Samo hasło „brak podatku w fundacji” nie opisuje tych sytuacji.

Fundacja rodzinna a zachowek

Fundacja nie wyłącza roszczeń o zachowek. Kodeks cywilny określa, kiedy fundusz założycielski wniesiony przez spadkodawcę i świadczenia z fundacji uwzględnia się przy obliczaniu zachowku. Znaczenie mają między innymi daty, status spadkobiercy oraz to, co dana osoba otrzymała od fundacji.

Przewidziano też możliwość zrzeczenia się prawa do zachowku w umowie ze spadkodawcą, a po powstaniu roszczenia — odroczenia płatności, rat i w wyjątkowych sytuacjach obniżenia zachowku. Dlatego rozmowa o zachowku powinna poprzedzać przeniesienie udziałów, a nie kończyć prace nad statutem.

Co sprawdzić przed decyzją

Najpierw ustalamy, które aktywa mają trafić do fundacji, czy są planowane transakcje i jakie prawa mają zachować członkowie rodziny. Sprawdzamy wpływ na istniejące spółki, finansowanie, umowy wspólników oraz rozliczenia. Jeśli spółka korzysta z estońskiego CIT, oceniamy warunki tego systemu jeszcze przed zmianą właściciela udziałów lub ukształtowaniem praw do świadczeń.

Co obejmuje wsparcie Tax Legal Partner

• analizę rodziny, aktywów, spółek oraz celów fundatora i beneficjentów;
• porównanie fundacji z innymi narzędziami sukcesji;
• projekt statutu, zasad świadczeń, organów i dokumentów założycielskich;
• ocenę podatkową wniesienia mienia, wypłat, transakcji i działalności fundacji;
• zaplanowanie potrzebnych zmian w strukturze przed wniesieniem aktywów;
• przygotowanie rejestracji i wsparcie w kontakcie z notariuszem oraz sądem;
• bieżące wsparcie fundacji, w tym zmian statutu i zasad ładu rodzinnego.

Osobno analizujemy zachowek, relacje między spółkami a fundacją oraz rozliczenia transakcji z podmiotami powiązanymi, gdy wynikają ze struktury majątku.

Jak przebiega współpraca

1. Rodzina i struktura. Rozmawiamy o majątku, rolach członków rodziny, planach sprzedaży lub reinwestycji oraz istniejących zobowiązaniach.
2. Projekt i decyzje. Pokazujemy warianty, skutki podatkowe, ryzyka zachowku oraz projekt statutu i zasad świadczeń. Fundator wybiera rozwiązania po omówieniu ich konsekwencji.
3. Utworzenie i dalsze działanie. Koordynujemy dokumenty notarialne, wniesienie mienia i rejestrację, a potem pomagamy fundacji stosować przyjęte zasady.

Sukcesja i majątek rodzinny

Porozmawiajmy o Waszej sytuacji

Opisz firmę, skład rodziny i to, co chcecie zabezpieczyć. Podczas pierwszej rozmowy ustalimy, jakie kwestie wymagają analizy i czy fundacja rodzinna jest rozwiązaniem wartym rozważenia w Waszym przypadku.

Ekspert prowadzący

Przemysław Szot

Partner | Radca prawny | Doradca podatkowy

p.szot@taxlegalpartner.pl
+48 502 775 425

Zespół projektowy

Patryk Walewski

Starszy konsultant podatkowy

p.walewski@taxlegalpartner.pl

Imię i nazwisko*

Telefon*

E-mail*

Wiadomość*

Administratorem danych osobowych jest Tax Legal Partner J. Włoch, P. Szot spółka jawna z siedzibą w Krakowie, ul. Jana Zamoyskiego 81/15, 30-519 Kraków. Dane osobowe przetwarzane są m.in. w celu prowadzenia korespondencji w tym udzielania odpowiedzi na wysyłane do administratora wiadomości. Więcej informacji o przetwarzaniu danych osobowych, w tym o służących Państwu prawach, można znaleźć w naszej Polityce prywatności.

Ta witryna jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązuje Polityka prywatności i Warunki korzystania z usługi Google.

Najczęściej zadawane pytania