Wiedza dla firm

Podatek u źródła powyżej 2 mln zł: decyzje CFO przed wypłatą

Model rozliczeń i przepływów finansowych firmy

Przegląd: 13 października 2026 · Polskie prawo i podatki

Przy regularnych płatnościach do zagranicznej spółki z grupy problem podatku u źródła może pojawić się dopiero przy kolejnym przelewie. Każda pojedyncza wypłata jest niewielka, lecz roczna suma przekracza próg uruchamiający szczególny mechanizm poboru. CFO powinien znać ten moment przed zatwierdzeniem harmonogramu. Ten tekst dotyczy polskiego płatnika i zagranicznego odbiorcy należności rozliczanych na gruncie CIT.

Ustal, które wypłaty podlegają sumowaniu

Mechanizm pay-and-refund z art. 26 ust. 2e ustawy o CIT dotyczy określonych należności wypłacanych zagranicznemu podmiotowi powiązanemu, w szczególności odsetek, należności licencyjnych i dywidend. Próg 2 mln zł odnosi się do wypłat na rzecz tego samego podatnika w roku podatkowym płatnika. Po jego przekroczeniu szczególne zasady obejmują nadwyżkę, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. Podstawę stanowi ustawa o CIT.

Nie sumuj mechanicznie wszystkich przelewów zagranicznych. Najpierw zakwalifikuj należności oraz zbadaj powiązania i status odbiorcy. Próg nie jest kwotą wolną od podatku. Poniżej niego nadal trzeba ustalić obowiązek poboru i warunki ewentualnej preferencji. Dla roku podatkowego innego niż dwanaście miesięcy oraz walut obcych zastosuj właściwe zasady przeliczenia.

Zbuduj rejestr, który ostrzega przed płatnością

Rejestr powinien łączyć dane działu finansowego, treasury i zespołu odpowiadającego za uchwały o podziale zysku. Oznacz podatnika, tytuł należności, datę wypłaty, wartość w złotych, sumę narastającą i planowane płatności. Inny numer rachunku lub inna umowa nie oznaczają automatycznie innego odbiorcy dla limitu.

Ustal również, kto zgłasza zmianę harmonogramu. Dodatkowa dywidenda lub wcześniejsza spłata odsetek może przyspieszyć przekroczenie progu. Sprawdzenie limitu dopiero przy księgowaniu wyciągu bankowego następuje za późno, aby zaplanować sposób finansowania ewentualnego poboru.

Przykład modelowy: próg przekroczony dywidendą

Przyjmijmy dwunastomiesięczny rok podatkowy i brak szczególnych wyłączeń. Polska spółka wypłaciła temu samemu zagranicznemu podatnikowi powiązanemu 1,8 mln zł należności objętych mechanizmem. Planuje kolejną wypłatę dywidendy w wysokości 500 tys. zł. Łączna kwota wyniesie 2,3 mln zł, a nadwyżka ponad próg wyniesie 300 tys. zł.

Dział finansowy musi ocenić zasady dotyczące tej nadwyżki, zanim wykona płatność. Wniosek o poborze, preferencji albo późniejszym zwrocie wymaga odrębnego ustalenia przesłanek. Sam przykład nie przesądza stawki podatku ani prawa do zwolnienia. Pokazuje, dlaczego dywidendy i inne objęte mechanizmem wypłaty trzeba widzieć w jednym rejestrze.

Wybierz ścieżkę na podstawie dowodów

Rozważenie opinii o stosowaniu preferencji, oświadczenia WH-OSC lub poboru podatku i ubiegania się o zwrot powinno nastąpić odpowiednio wcześnie. Każda ścieżka ma własne warunki. Obowiązująca opinia wymaga sprawdzenia zakresu i zgodności aktualnych faktów z jej treścią. WH-OSC wymaga dokumentów oraz rzeczywistej weryfikacji; oświadczenia nie składa pełnomocnik.

Termin złożenia WH-OSC może przypadać po wypłacie, ale nie przesuwa obowiązku dochowania należytej staranności przed płatnością. Trzeba również pilnować obowiązków związanych z dalszymi wypłatami. Jeżeli podatek zostanie pobrany, nie zakładaj automatycznego ani natychmiastowego zwrotu. Sprawdź, kto może złożyć wniosek, jakie dowody będą potrzebne i kto ponosi ekonomiczny ciężar podatku zgodnie z umową.

WH-OSC: zapisz termin i formy wykonania zobowiązania

Pierwsze oświadczenie z art. 26 ust. 7a składa się najpóźniej ostatniego dnia drugiego miesiąca po miesiącu przekroczenia progu, z uwzględnieniem zasad obliczania terminu. To termin złożenia dokumentu, a nie dodatkowy czas na dopiero rozpoczętą weryfikację odbiorcy. W rejestrze uwzględnij także potrącenie i kapitalizację odsetek: art. 26 ust. 7 traktuje wykonanie zobowiązania w dowolnej formie jako wypłatę. Sam brak przelewu nie pozwala pominąć takiego zdarzenia przy ocenie WHT.

Checklista dla CFO

  • Potwierdź tytuł należności, powiązania i właściwego podatnika.
  • Uzgodnij kwoty już wypłacone oraz planowane do końca roku.
  • Sprawdź próg, waluty, długość roku i ewentualne wyłączenia.
  • Zbadaj podstawę preferencji oraz aktualność dokumentów.
  • Ustal ścieżkę, osobę odpowiedzialną i terminy oświadczeń.
  • Oceń wpływ poboru, klauzul ubruttowienia i zwrotu na płynność.

TLP w ramach doradztwa międzynarodowego może pomóc przeanalizować moment przekroczenia progu i dostępne rozwiązania. Przygotuj rejestr wypłat do jednego odbiorcy oraz harmonogram kolejnych płatności. Od tych danych warto zacząć decyzję.

Umów konsultację

Przegląd interpretacji i orzecznictwa: 1 listopada 2026 r.

Przed decyzją o poborze podatku trzeba rozdzielić zwolnienie lub stawkę wynikającą z ustawy i umowy podatkowej od techniki pay and refund. Interpretacje dotyczące rozporządzeń oraz wyroki o dywidendach i odsetkach pokazują, dlaczego ten sam przelew wymaga kilku odrębnych testów.

Najem urządzeń od zagranicznej spółki — kiedy działa wyłączenie z WH-OSC?

Wynajem ciężarówek od zagranicznego udziałowca — kiedy nie trzeba składać WH-OSC?

Polska spółka transportowa wynajmowała samochody ciężarowe od litewskiej spółki, która była jej jedynym udziałowcem. W interpretacji z 28 marca 2023 r., 0111-KDIB1-2.4010.37.2023.2.EJ, Dyrektor KIS zaakceptował zarówno zastosowanie zwolnienia przy spełnieniu warunków art. 21 ust. 3–7 w związku z art. 26 ust. 1, jak i wyłączenie pay and refund ponad 2 mln zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia.

Wynajem wiązał się równocześnie z dwoma pytaniami: jaka preferencja przysługuje należności i czy po przekroczeniu 2 mln zł trzeba zastosować szczególny pobór. Odpowiedzi wynikały z różnych podstaw prawnych. Zwolnienie oceniano według ustawy o CIT, natomiast odstąpienie od pay and refund według rozporządzenia. To rozdzielenie wyjaśnia, dlaczego wyłączenie mechanizmu nie ustala samo w sobie stawki podatku.

To dwa różne rozstrzygnięcia. Zwolnienie wynikało z przepisów ustawy i opisanego spełnienia ich warunków, a wyłączenie szczególnego mechanizmu poboru — z rozporządzenia. W stanie faktycznym wskazano m.in. rzeczywistego właściciela należności, certyfikat rezydencji, rzeczywistą działalność i należytą staranność. Dwuletni okres posiadania udziałów miał dopiero upłynąć; trzeba więc uwzględnić regułę art. 21 ust. 5 i konsekwencje późniejszego niespełnienia warunku. Samo powiązanie kapitałowe nie wystarcza do zwolnienia.

Organ, omawiając uzasadnienie projektu rozporządzenia, wskazał na niewielkie ryzyko nadużyć jako powód pozostawienia tego wyłączenia. Uproszczenie sposobu poboru nie znosi jednak kontroli prawa do preferencji.

Przykład liczbowy — odrębny model, nie kwoty ani stawka z interpretacji. Spółka płaci 3 600 000 zł brutto za kwalifikowany najem urządzenia. Zakładamy spełnienie § 2 ust. 2 i § 4 oraz udokumentowane prawo do umownej stawki 5%, bez zwolnienia. Podatek wynosi 3 600 000 zł × 5% = 180 000 zł. Wyłączenie pay and refund pozwala stosować właściwe zasady także ponad 2 mln zł, lecz nie zmienia stawki 5% w zwolnienie.

Umowa wsparcia grupowego i urządzenia przemysłowe — kiedy działa wyłączenie z WH-OSC?

Interpretacja z 24 listopada 2023 r., 0114-KDIP2-1.4010.539.2023.1.MW, dotyczyła płatności polskiej spółki logistycznej do podmiotu niemieckiego w ramach umowy ogólnego wsparcia. Część świadczeń była już zakwalifikowana jako użytkowanie urządzenia przemysłowego. KIS potwierdził brak obowiązku składania WH-OSC dla należności objętych § 2 ust. 1 pkt 6 przy spełnieniu warunków wyłączenia.

Punktem wyjścia była już ustalona kwalifikacja części wynagrodzenia jako opłaty za korzystanie z urządzenia. Organ rozstrzygał kolejny etap: zastosowanie wyłączenia szczególnego poboru i wynikający z niego obowiązek oświadczenia. Przy podobnej umowie warto więc rozdzielić poszczególne składniki wynagrodzenia. Analiza świadczenia pozwala ustalić, do której płatności odnosi się rozporządzenie, a które wymagają własnej kwalifikacji.

Spółka pytała o WH-OSC dla należności już zaliczonych do użytkowania urządzenia przemysłowego. Ten punkt wyjścia porządkuje analizę umowy wsparcia: najpierw kwalifikuje się poszczególne świadczenia, następnie bada właściwe wyłączenie poboru. Pakiet może obejmować różne usługi, dlatego zakres wyłączenia trzeba przypisać do konkretnej części wynagrodzenia.

Obie interpretacje pokazują sposób rozumowania organu w opisanych sprawach.

Cash pooling i dywidenda dla tego samego podatnika — jak liczyć limit WH-OSC?

Cash pooling i późniejsza dywidenda — jak ustalić próg 2 mln zł dla WH-OSC?

W interpretacji Dyrektora KIS z 23 października 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.379.2025.1.ANK, analizowano odsetki w cash poolingu oraz późniejszą dywidendę. Problem polegał na braku pewności, jaka część odsetek przypadała konkretnemu podmiotowi z grupy. Płatnik odwoływał się do przekroczenia 2 mln zł łącznie w systemie.

Próg działa wobec konkretnego podatnika, a nie całej grupy kapitałowej. Najpierw trzeba więc ustalić, komu przypisać odsetki, a następnie doliczyć jego pozostałe należności objęte właściwymi przepisami. Bez tego nie da się prawidłowo wskazać miesiąca przekroczenia limitu. Praktycznym punktem wyjścia jest zestawienie płatności według podatników, powiązane z dokumentacją cash poolingu i późniejszą uchwałą dywidendową.

Organ nie zaakceptował bezwarunkowo takiego podejścia. Dla skuteczności oświadczenia odnoszącego się do danego podatnika istotne było, czy właśnie jego należności przekroczyły próg w zakładanym miesiącu. Przekroczenie sumy wypłat dla całej grupy nie rozstrzygało tej kwestii. Ocena stanowiska była nieprawidłowa, mimo że sam termin i osoba podpisująca nie stanowiły zasadniczej przeszkody.

Po przypisaniu odsetek do podatników można ustalić, kiedy należności konkretnego odbiorcy przekroczyły 2 mln zł i jak do tego zestawienia dołącza późniejsza dywidenda. Właśnie ten etap decydował o ocenie oświadczenia. Suma wypłat w całym systemie cash poolingu nie zastępowała alokacji.

Model pokazujący problem z interpretacji — własne kwoty. W kwietniu 2026 r. polska spółka wypłaca w cash poolingu łącznie 2 400 000 zł odsetek. Po sprawdzeniu umów i rozliczeń ustala przypisanie: A — 900 000 zł, B — 800 000 zł, C — 700 000 zł. Żaden z tych podatników nie przekroczył jeszcze 2 mln zł. We wrześniu spółka wypłaca A dywidendę 1 400 000 zł. Suma należności A wynosi wtedy 2 300 000 zł, a próg zostaje przekroczony we wrześniu.

Przy założeniu, że są to wszystkie właściwe należności, spełnione są pozostałe przesłanki art. 26 ust. 2e i nie działa inne wyłączenie, termin WH-OSC z ust. 7c przypada na 30 listopada 2026 r. Przekroczenie łącznej kwoty w puli w kwietniu nie uruchamia tego terminu dla A. Tak samo oświadczenie oparte wyłącznie na sumie grupowej nie zastępuje prawidłowego przypisania odsetek. Zastosowanie preferencji nadal wymaga jej własnej podstawy i weryfikacji.

Dywidendy, odsetki i look-through w WHT — jakie warunki bada NSA?

Dywidenda: nie należy dopisywać warunku, którego przepis nie zawiera

W prawomocnym wyroku z 6 lutego 2026 r., II FSK 1150/25, NSA uchylił wyrok WSA i decyzję odmawiającą zwrotu podatku od dywidendy za 2022 r. Sąd wskazał, że z badanego art. 22 ust. 4 ustawy o CIT nie wynika samodzielny warunek posiadania przez odbiorcę statusu rzeczywistego właściciela. Nie można go dopisać przez utożsamienie „uzyskującego dochody” z definicją z art. 4a pkt 29. To istotna różnica wobec art. 21 ust. 3 pkt 4 dotyczącego odsetek i należności licencyjnych.

NSA zakwestionował również automatyczne zrównanie zwolnienia konkretnych dywidend w państwie odbiorcy ze zwolnieniem podmiotu od całości dochodów. Nie zniósł jednak art. 22c dotyczącego nadużycia: organ musi wykazać jego konkretne przesłanki, a samo istnienie zagranicznego holdingu i powiązań nie wystarcza. Dla materiału do WH-OSC oznacza to konieczność wskazania właściwej podstawy preferencji. Nie należy mechanicznie kopiować listy warunków zwolnienia odsetkowego do dywidendy ani pomijać oceny nadużycia.

Look-through nie pozwala składać zwolnienia z cech różnych spółek

Prawomocny wyrok z 8 lipca 2026 r., II FSK 80/26, zakończył się oddaleniem kasacji w sprawie nadpłaty za 2023 r. W strukturze występowała m.in. cesja prawa do dywidendy; otrzymanie tego prawa nie oznaczało nabycia akcji. NSA uznał, że zidentyfikowanie rzeczywistego odbiorcy w podejściu look-through nie zastępuje wymogu bezpośredniego posiadania odpowiedniego udziału na właściwym tytule z art. 22 ust. 4 pkt 3 i ust. 4d. Nie można korzystać z cech pośrednika, aby uzupełnić brak warunku u innego podmiotu, ani automatycznie uznawać posiadania udziałów „kaskadowo”.

Wniosek jest konkretny: schemat właścicielski i umowy cesji trzeba przeczytać przed wyborem zwolnienia. Wyrok nie oznacza zakazu każdego look-through ani przesądzenia każdej preferencji umownej. Sama informacja, kto ekonomicznie korzysta z dywidendy, nie zastąpi sprawdzenia warunków wybranego zwolnienia.

Odsetki: certyfikat nie zastępuje rzeczywistego prawa do preferencji

W prawomocnym wyroku z 19 lutego 2026 r., II FSK 773/25, NSA oddalił kasację płatnika w sprawie odsetek wypłaconych w 2019 r. Formalny odbiorca nie był ich rzeczywistym właścicielem, a kolejne podmioty w strukturze nie spełniały warunków powoływanej preferencji. Sąd ocenił całokształt finansowania i dokumentów; wskazał też problem certyfikatu innego podmiotu przedstawionego dopiero na etapie odwołania. W tym przypadku podstawą był m.in. art. 21 ust. 3 z wyraźnym warunkiem rzeczywistego właściciela, nie zwolnienie dywidendowe z poprzedniego wyroku.

Nie jest to ogólna teza o bezskuteczności każdego później wydanego certyfikatu potwierdzającego wcześniejszą rezydencję. W tej sprawie brakowało także innych przesłanek i dokumentów. Dla bieżącej wypłaty trzeba ustalić odbiorcę i jego uprawnienia oraz zakres danych dostępnych przy decyzji płatnika. Same formularze grupowe nie rozstrzygają, kto swobodnie dysponuje odsetkami i ponosi ryzyko.

Model poboru: co zmienia skuteczne WH-OSC

Własny model, bez danych klientów. Polska spółka wypłaca jednemu powiązanemu zagranicznemu podatnikowi 3 000 000 zł odsetek brutto. To wszystkie właściwe wypłaty w jej roku. Zakładamy pełne spełnienie materialnych warunków zwolnienia z art. 21 ust. 3, w tym rzeczywistego właściciela, oraz brak wyłączenia z rozporządzenia. Nie ma gross-up. Bez skutecznego skorzystania z WH-OSC, opinii o stosowaniu preferencji ani innej właściwej podstawy wyłączenia mechanizmu, nadwyżka ponad 2 mln zł wynosi 1 000 000 zł; pobór według art. 21 ust. 1 pkt 1 od tej nadwyżki wynosi 200 000 zł. Dla pierwszych 2 mln zł w modelu stosujemy prawidłowo udokumentowane zwolnienie.

Przy skutecznym zastosowaniu WH-OSC i zachowaniu wszystkich warunków można w modelu zastosować zwolnienie również do nadwyżki. Różnica dotyczy więc 200 000 zł gotówki do czasu ewentualnego zwrotu, a nie stworzenia nowego zwolnienia przez formularz. Termin złożenia i dokumenty trzeba ocenić według opisanych wyżej ust. 7a–7g. Jeżeli nie ma materialnego prawa do zwolnienia, oświadczenie nie zmienia podatku w zero.

Przywołane orzeczenia dotyczą odrębnych stanów faktycznych i lat podatkowych. Nie przedłużają terminu WH-OSC i nie zastępują sprawdzenia rozporządzenia dla danej należności. Ich wspólną praktyczną lekcją jest potrzeba osobnego uzasadnienia: kto jest podatnikiem, jaka preferencja przysługuje, jakie fakty ją potwierdzają oraz na jakiej podstawie nie stosuje się szczególnego poboru.

Najczęstsze pytania

Czy 2 mln zł to kwota wolna od podatku u źródła?

Nie. To próg szczególnego mechanizmu dla określonych wypłat na rzecz tego samego zagranicznego podatnika powiązanego. Poniżej progu nadal bada się pobór podatku i przesłanki preferencji.

Czy sumuje się wszystkie przelewy zagraniczne?

Nie. Najpierw trzeba zakwalifikować należność, status odbiorcy i powiązania. Mechanizm obejmuje w szczególności odsetki, należności licencyjne i dywidendy, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków.

Czy WH-OSC zastępuje weryfikację przed płatnością?

Nie. Oświadczenie wymaga dowodów i rzeczywistego sprawdzenia przesłanek. Jego termin nie przesuwa należytej staranności przed wypłatą. Trzeba też ocenić podpis, dalsze wypłaty i wpływ wybranej ścieżki na płynność.

Podatki międzynarodowe

Porozmawiajmy o Twojej sprawie

Opisz sytuację firmy i decyzję, którą chcesz podjąć. Na początek wystarczy krótki opis — zakres analizy i potrzebne dokumenty ustalimy w odpowiedzi.

Napisz do nas

  • Rodzaj wypłat, kraj i status odbiorcy oraz relacje w grupie.
  • Kwoty wypłacone i planowane, certyfikat rezydencji i termin kolejnej płatności.

    Administratorem danych osobowych jest Tax Legal Partner J. Włoch, P. Szot spółka jawna z siedzibą w Krakowie, ul. Jana Zamoyskiego 81/15, 30-519 Kraków. Dane osobowe przetwarzane są m.in. w celu prowadzenia korespondencji w tym udzielania odpowiedzi na wysyłane do administratora wiadomości. Więcej informacji o przetwarzaniu danych osobowych, w tym o służących Państwu prawach, można znaleźć w naszej Polityce prywatności.
    Ta witryna jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązuje Polityka prywatności i Warunki korzystania z usługi Google.

    O autorze

    Jarosław Włoch
    Partner | Radca prawny | Doradca podatkowy

    Zajmuje się sporami i kontrolami podatkowymi oraz bezpieczeństwem podatkowym transakcji. Reprezentuje podatników przed organami i sądami administracyjnymi.

    Źródła i dalsza lektura

    1. Ustawa o CIT — art. 26 — Dz.U. 2026, poz. 554; tekst ujednolicony ELI
    2. Ustawa o CIT — art. 26 — Dz.U. 1992, poz. 86; tekst ujednolicony ELI

    Materiał informacyjny. Ocena konkretnej sytuacji wymaga uwzględnienia jej faktów oraz przepisów właściwych dla danego okresu.